1250 – 1260 r. Paryż – Oxford. Kolekcja rękopisów biblijnych z trzech różnych średniowiecznych skryptoriów.

Znakomita mini-kolekcja biblijna: trzy rękopisy wykreślone na welinowych kartach w trzech różnych skryptoriach w latach ok. 1250-1260. Pergaminowe karteczki są cienkie i delikatne niczym bibułka. Mimo, że pochodzą z oddalonych od siebie ośrodków widać wyraźnie jednolitość stylu charakterystycznego dla tego okresu.

Piękne przykłady działalności dawnych skryptoriów – przy powiększeniu, przy oglądaniu pod lupą widać jak pewną rękę i sokoli wzrok musiał mieć piszący. Na wysokości ok. 1 centymetra skryba wpisał 4 wersy tekstu! Zauważymy tez zrobione ołowianym rysikiem linie prowadzące dukt pisma. Biblioteczny stan zachowania.

Cena tego pięknego kompletu 3 kart (formatu małego modlitewnika) wynosi 6500 zł


Zapraszam do kontemplowania:


Rękopis z ok. 1250 roku z fragmentem Starego Testamentu.

Ciekawostka – ślady poprawek tekstu w kilku wersach.

Charakterystyka rękopisu z połowy XIII wieku sporządzona przez dr hab. J.K. [nazwisko naukowca jest na fotografii – unikamy spamowania]

Karta pergaminowa zawierająca fragment Biblii, pochodzi z połowy XIII wieku, z Francji. Pochodzi prawdopodobnie z tzw. atelier du Prat – pracowni iluminatorskiej z Paryża. Tekst łaciński napisany pismem wczesnogotyckim na wytwornym, eleganckim pergaminie zwanym welinem.

Książka miała podręczny format (wymiary karty: ok. 16,5 x 13 cm), służyła osobistej modlitwie, była przedmiotem luksusowym. W tekście znajduje się fragment Starego Testamentu – jest to Księga Ezdrasza, rozdział 9 i fragment 8. Na karcie widoczny ozdobny inicjał „E” napisany niebieskim atramentem. Z boku karty znajduje się ornament narysowany czerwonym i niebieskim atramentem. Poniżej odczyt i tłumaczenie fragmentu rozpoczynającego się od inicjału „E” (6 wersów) – jest to początek rozdziału 9.

Exurgens Esdras ab ante atrium templi

abiit in pastoforium Ionathe filii

Nasabi et hospitatus illic non gustavit

panem nec aquam bibit super iniquitatem

multitudinis (w tym miejscu pisarz ominął jakiś zwrot). Et facta est predicatio in

omni Iudea et in Ierusalem omnibus qui erant

in captivitate…

Tłumaczenie:

Odszedł wtedy Ezdreasz sprzed świątyni i udał się do mieszkania Jonatha syna Nasabi. Spędził tam noc, nie spożywając chleba ani nie pijąc wody. Był pogrążony (w smutku) z powodu (… ) z niewoli. Następnie polecono obwieścić wszystkim w Judei i w Jerozolimie, którzy powrócili z wygnania…


1250 rok Oxford. Karta z Biblii z domu aukcyjnego Christie’s. 

Najmniejsza i najbardziej delikatna karta na welinie jaką mieliśmy w ofercie – z bardzo ciekawym pochodzeniem.

Unikatowa karta z egzemplarza rękopiśmiennej Biblii, którego fragment został sprzedany w 2022 roku przez angielski dom aukcyjny Christie’s. Eksperci tego domu aukcyjnego podali taką proweniencję rękopisu: Warsztat oxfordzki ok. 1250 r. (1) Spisany i iluminowany w Oksfordzie około połowy XIII wieku. (2) Giacomo Bianconi (1220-1301), założyciel i przeor klasztoru dominikanów w Bevagna w Umbrii. (3) Dom Aukcyjny Piasa, Paryż 2007.

Wśród setek średniowiecznych rękopisów w handlu antykwarycznym bardzo rzadko zdarzają się zabytki z tak dokładną proweniencją.

Charakterystyka rękopisu z XIII wieku sporządzona przez dr hab. J.K.

Karta pergaminowa zawierająca fragment Biblii, pochodzi z ok. 1250 r. z Oxfordu w Anglii. Tekst łaciński napisany pismem wczesnogotyckim na wytwornym, eleganckim pergaminie zwanym welinem. Książka miała podręczny format (wymiary karty: ok. 16 cm x 11,1 cm), służyła osobistej modlitwie, była przedmiotem luksusowym. W tekście znajduje się fragment Starego Testamentu, jest to Księga Malachiasza.

Rękopis zawiera ozdobne inicjały napisane niebieskim atramentem–na pierwszej stronie jest widoczny inicjał „M”, i szczególnie zdobiony inicjał „O”. Natomiast na odwrociu widoczny inicjał „D”; są to litery uncjalne. Ozdobiono je czerwoną i niebieską wicią. Na karcie widoczne linie narysowane dla utrzymania równego duktu pisma. Poniżej odczyt i tłumaczenie fragmentu rozpoczynającego się od inicjału „O” (siedem wersów) – jest to początek rozdziału 1 z Księgi Malachiasza.

Onus verbi

Domini ad Israel

in manu Malachie propriete

dilexi vos dicit Dominus et dixi-

-sti in quo dilexisti nos nonne

frater erat Esau Iacob dicit Dominus et dilexi

Iacob Esau autem odio habui et posui montes…

Tłumaczenie:

Wyrok. Mowa Pana do Izraela za pośrednictwem Malachiasza. Umiłowałem was – mówi Pan – a wy pytacie – w czym się przejawia to, że nas umiłowałeś? Czyż Ezaw nie był bratem Jakuba – powiedział Pan, a ja umiłowałem Jakuba. Ezawa zaś miałem w nienawiści i oddałem góry….

Karta pochodzi z egzemplarza, którego fragment został sprzedany w 2022 roku przez angielski dom aukcyjny Christie’s. Eksperci tego domu aukcyjnego podali taką proweniencję rękopisu: Warsztat oxfordzki.

(1) Spisany i iluminowany w Oksfordzie około połowy XIII wieku: karty mają numerację między kolumnami w co piątym wierszu tekstu. Jest to cecha wyłącznie angielska wywodząca się z Oxfordu. (…) „Celem numeracji wierszy było umożliwienie właścicielowi książki stworzenia własnego indeksu, jeśli sobie tego życzy, lub po prostu możliwość precyzyjnego zanotowania odniesień do części książek. […] Ten system odniesienia, do dziś szeroko stosowany w tekstach klasycznych i poezji, w średniowieczu nie przekroczył kanału La Manche […]” (M.A. i R.H. Rouse, Authentic Witnesses, 1991, s.234-36).

(2) Giacomo Bianconi (1220-1301), założyciel i przeor klasztoru dominikanów w Bevagna w Umbrii: rękopis macierzysty, z którego pochodzą te karty, miał podpis własnościowy „Jacobus de Mevania” [tj. Bevagna] i zawierał obfite adnotacje na marginesie współczesnej ręki. Przeniesienie Biblii do Włoch wkrótce po jej wyprodukowaniu czyni ją interesującym świadkiem XIII-wiecznego ruchu książek i studentów między Oksfordem a Włochami, zwłaszcza w zakonie dominikanów.

(3) Dom Aukcyjny Piasa, Paryż 2007, prawie kompletny rękopis macierzysty został sprzedany, a następnie rozczłonkowany.


Karta z Biblii z ok. 1260 roku. Zabić Dawida

Na karcie widać swego rodzaju przypis – dopisek oznaczony symbolem.

Charakterystyka rękopisu z ok. 1260 roku sporządzona przez dr hab. J.K.

Karta pergaminowa zawierająca fragment Biblii, pochodzi z połowy XIII wieku (z ok. 1260 roku), z Anglii. Tekst łaciński napisany pismem wczesnogotyckim na wytwornym, eleganckim pergaminie zwanym welinem. Książka miała podręczny format (wymiary karty: 19,5 x 14 cm), służyła osobistej modlitwie, była przedmiotem luksusowym.

W tekście znajduje się fragment Starego Testamentu, jest to Pierwsza Księga Samuela, rozdziały 18 i 19 oraz fragment 17. Rękopis zawiera ozdobne inicjały napisane niebieskim atramentem–na pierwszej stronie jest widoczny inicjał „E”, na odwrociu inicjał „L”, są one ozdobione czerwoną wicią. Poniżej odczyt i tłumaczenie fragmentu rozpoczynającego się od inicjału „L” (siedem wersów) – jest to początek rozdziału 19 z Pierwszej Księgi Samuela.

Locutus est autem Saul ad Jonathan filium suum

et ad omnes servos suis ut oc-

-ciderent David. Porro Janathas filius Saul

diligebat valde David et indicavit Jona-

-thas David dicens. Quaerit pater meus occidere

te quapropter observa te queso mane et

manebis clam et absconderis…

Tłumaczenie:

Saul zaś mówił do Jonatana syna swego i do wszystkich swych sług, że chce zabić Dawida. Jonatan jednak, syn Saula, sprzyjał bardzo Dawidowi i Jonatan zawiadomił o tym Dawida, mówiąc: ojciec mój chce cię zabić, strzeż się więc jutro rano, zostań w ukryciu, ukryj się…


Każda karta ma pisemną opinię dr hab. J.K. wraz ze skanem obu stron opisywanej karty w skali 1:1 na odwrocie charakterystyki.

J.K. – historyk mediewista, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Zielonogórskiego. Jej zainteresowania badawcze skupiają się na naukach pomocniczych historii ze szczególnym uwzględnieniem genealogii średniowiecznego rycerstwa polskiego. Prowadzi także badania nad historią Śląska głogowskiego w wiekach średnich oraz osadnictwem na terytorium Kujaw i Wielkopolski w średniowieczu.


Nasze ceny odzwierciedlają pracę jaką wykonaliśmy dla Państwa, aby rzetelnie opisać i zidentyfikować oferowane eksponaty. Częstokroć wymagało to wielu godzin pracy i poszukiwań. Dla przykładu: odcyfrowanie kto podpisał list, czyim herbem jest opieczętowany – podnosi wielokrotnie wartość rękopisu – wcześniej anonimowego… Walor kupiony u nas z opisem będzie ozdobą każdej kolekcji…

Dlatego wszystkie opisy i fotografie objęte są prawami autorskimi (które otrzymuje także nabywca opisywanego eksponatu). Wykorzystanie ilustracji i opisów z mojej www wymaga mojej pisemnej zgody.


Bogusław Mykietów, e-mail: antykwariat@mykietow.pl